Het is een veel gehoorde kreet: “Eerst maar even omzet maken!” Maar voor je het weet is bescherming niet meer mogelijk of heb je tijd en geld geïnvesteerd in (de naam van) een product of dienst die achteraf niet commercieel inzetbaar blijkt. Er zijn veel redenen om in de beginfase na te denken over de inzetbaarheid en/of bescherming van intellectuele scheppingen. In deze reeks, bespreek ik een aantal onderwerpen die al vanaf het begin relevant zijn. Door al in de beginfase – of zelfs al in de onderzoek- en ontwikkelfase – van het product na te denken over de mogelijkheden, kom je tot de ultieme bescherming van de meest waardevolle asset van je onderneming.
Deze blog gaat dieper in op de bescherming van de uiterlijke vormgeving van een product, oftewel: modelbescherming.
Het uiterlijk van een product is belangrijk. De functionaliteit kan nog zo goed zijn, als de consument het product niet mooi vindt, zal ze het niet kopen. Ook de ontwikkeling van de uiterlijke vormgeving vraagt dus de nodige tijd en energie en is dus het beschermen waard. Daarnaast haken copycats graag aan bij het design van succesvolle producten. Om dit tegen te gaan, kan je deze vormgeving beschermen door middel van het modelrecht. Een modelregistratie biedt onder andere de mogelijkheid om handhavend op te treden tegen meelifters en biedt ook de mogelijkheid om commerciële voordelen uit de ontwikkeling van de uiterlijke vormgeving te halen. Hieronder staan een aantal punten opgenomen waar je rekening mee moet houden als het om modelrechten gaat:
- Een model komt voor bescherming in aanmerking als het nieuw is en een eigen karakter heeft. ‘Nieuw’ betekent kort gezegd dat er geen product met een identieke vormgeving voor de depotdatum aan het publiek beschikbaar mag zijn gesteld. Voor het ‘eigen karakter’ vereiste geldt dat de vormgeving van het product en de algemene indruk die het product bij de geïnformeerde gebruiker achterlaat moet verschillen van eerder aan het publiek beschikbaar gestelde producten.
- Voor het aanvragen van een modelrecht bestaat een grâce periode van 12 maanden. Dit wil zeggen dat indien het model al door de ontwerper aan het publiek is getoond (of beschikbaar gesteld), een respijt termijn van 12 maanden wordt aangehouden waarbinnen de ontwerper alsnog een modelrecht kan aanvragen. Binnen die periode is de eerdere openbaarmaking niet schadelijk voor de vereisten van ‘nieuwheid’ en ‘eigen karakter’. Dit is dus uitdrukkelijk anders dan voor octrooirechten waarvoor een openbaarmaking voor depot onherroepelijk nieuwheidschadelijk is (lees hiervoor ook de Start Up blog over octrooirechten). Hoewel het aanvragen van modelrechten dus minder urgent lijkt, is het wel van belang om de termijn van 12 maanden zeer nauwlettend in de gaten te houden en de datum van de eerste openbaarmaking goed te administreren. Ervaring leert, dat de soepelere termijn tot gevolg heeft dat hier minder accuraat mee om wordt gegaan, met alle gevolgen van dien. MINA adviseert daarom liefst vooraf, en anders zo snel mogelijk na de eerste openbaarmaking, tot registratie over te gaan.
- Een modelrecht is een registratierecht! Dit wil zeggen dat niet het feitelijke product de beschermingsomvang bepaalt. De beschermingsomvang wordt bepaald door het depot en alle elementen die hieruit blijken. Het is dus van belang om pas modelbescherming aan te vragen op het moment dat de uiterlijke vormgeving definitief is! De uiterlijke vormgeving kan op verschillende manieren in beeld worden gebracht. Bijvoorbeeld door middel van foto’s of lijntekeningen. De uiteindelijke keuze is afhankelijk van het product waar bescherming voor wordt gezocht.
Neem contact op met MINA en ik kijk graag met je mee naar de mogelijkheden.
(Deze blog is bedoeld om onderwerpen aan te stippen die betrekking hebben op de bescherming van vormgeving door middel van modelrechten. Dit is geen uitputtende bespreking van alle vereisten voor modelbescherming. Voor informatie en advies toegespitst op een exacte situatie kan je contact opnemen met MINA.)
